[ 43 ] رفتار دوگونهء امام حسن وامام حسين عليهما السلام در برابر بنى اميه از بحثهاى پيشين فلسفه صلح امام با معاويه دانسته شد، اما ممكن است اين سؤال در ذهن بيايد كه چرا دو امام دو گونه عمل نمودند، اين پاسخ را بايد در شرائط زمانهاى آنان دانست كه عبارتند از: 1 - معاويه در دوران زمامدارى خود با حيله گرى سعى مى كرد به حكومتش رنگ شرعى واسلامى دهد وظواهر اسلام را حفظ كند، بعلاوه أو در حل وفصل امور ومقابله با مشكلات سياست فوق العاده ماهرانه أي داشت، كه فرزندش يزيد فاقد آن بود، همين دو موضوع پيروزى قيام و شهادت در زمان حكومت وى را مورد ترديد قرار مى داد، واز اينرو مردم جنگ آن حضرت را با معاويه بيشتر يك اختلاف سياسي وكشمكش بر سر خلافت وحكومت بشمار مى آوردند تا قيام حق در برابر باطل. 2 - از گفتار امام حسن عليه السلام دريافتيم كه جنگ امام حسن عليه السلام باعث شهادت ايشان نمى گرديد بلكه أو را اسير كرده وزنده زنده تحويل معاويه مى دادند، يا بدست خود ايشان را بقتل مى رساندند، ودر صورت شكست امام معاويه داراى قدرت مطلق مى گرديد وتمام شهرها را از وجود شيعيان خالي مى كرد. 3 - يزيد جوانى ناپخته وشهوت پرست، بى خرد وخوشگذران بود، علنا مقدسات اسلامي را زير پا گذارده وعلنا شراب مى خورد، از لحاظ سياسي آن قدر ناپخته بود كه قيافه اصلى حكومت بنى اميه كه دشمنى آشتى ناپذير با اسلام وبازگشت به دوران جاهليت واحياى رژيم اشرافي آن زمان بود، را كاملا به مردم نشان داد، اين امور عدم لياقت أو را ________________________________________